Podstawowe informacje

„Normy” to specyfikacje techniczne o nieobowiązkowym charakterze przyjęte przez uznane jednostki normalizacyjne na potrzeby powtarzającego się lub ciągłego stosowania.

„Normy zharmonizowane” to „normy europejskie” przygotowane na wniosek Komisji Europejskiej na potrzeby stosowania unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego. Normy zharmonizowane są także nieobowiązkowe.

 

Normy zharmonizowane są opracowane przez europejskie jednostki normalizacyjne, takie jak: Europejski Komitet Normalizacyjny (fr. Comité Européen de Normalisation, CEN), Europejski Komitet Normalizacyjny Elektrotechniki (fr.: Comité Européen de Normalisation Electrotechnique, CENELEC) oraz Europejski Instytut Norm Telekomunikacyjnych (ang. European Telecommunications Standards Institute, ETSI) na podstawie mandatu udzielonego przez Komisję Europejską. Organizacje te tworzą projekty norm, a następnie konsultują je z państwami członkowskimi.

W Polsce instytucją zajmującą się tymi kwestiami jest Polski Komitet Normalizacyjny, który – po otrzymaniu projektu normy europejskiej – konsultuje ją z zainteresowanymi graczami rynkowymi, takimi jak stowarzyszenia producentów, federacje konsumentów, jednostki certyfikujące etc. Procedura ta trwa ok. 5 miesięcy, a każde państwo ma określoną liczbę głosów w komitecie normalizacyjnym na szczeblu europejskim. Norma wchodzi w życie po zaaprobowaniu jej przez większość państw, a następnie Komisja Europejska publikuje jej numer. W praktyce w PKN głosowaniami zajmują się konkretne tzw. komitety techniczne (KT) złożone z przedstawicieli firm i organizacji.[1] Normy europejskie mają oznaczenie EN. Aby zostały uznawane za oficjalną europejską normę zharmonizowaną przynajmniej jedno Państwo Członkowskie musi przyjąć ją do zbioru norm krajowych przez przynajmniej jedno państwo członkowskie. W Polsce ich wykaz jest opublikowany w oficjalnym publikatorze aktów prawnych niebędących źródłem prawa powszechnie obowiązującego – w Monitorze Polskim.

 

Każda osoba prawna, osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej mogą także zgłosić propozycję opracowania nowej Polskiej Normy (PN) lub zmiany do niej. Takie normy są notyfikowane europejskim organizacjom normalizacyjnym. W przypadku pozytywnego wyniku notyfikacji prace nad PN są kontynuowane przez KT, a temat włączony do programu prac normalizacyjnych. Nowelizacja ustawy o normalizacji z 2002 r. umożliwiła wprowadzenie nowego rodzaju dokumentu funkcjonującego w PKN pod nazwą Polski Dokument Normalizacyjny (PDN), którego numer referencyjny zaczyna się od symbolu PKN. Podobnie jak w przypadku propozycji opracowania Polskiej Normy własnej, propozycję opracowania Polskiego Dokumentu Normalizacyjnego może zgłosić każda osoba prawna, osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej. PDN nie podlega procedurze notyfikacyjnej, a tym samym nie podlega opłacie.



[1] Członkostwo w tych grupach jest otwarte dla wszystkich firm chcących mieć wpływ na europejskie normy zharmonizowane. Członkami KT mogą zostać podmioty, zgodnie z art. 23 ust. 2 Ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji, działające i zarejestrowane na terenie RP, zainteresowane w zakresie tematycznym danego KT, po złożeniu dokumentów wymaganych przepisami wewnętrznymi PKN. Członkowie KT są powoływani przez Prezesa PKN na czas nieokreślony.